Op initiatief van de Amsterdamse afdeling is er binnen de landelijke Fietsersbond de afgelopen 2 jaar uitgebreid gesproken over elektrische fietsen en wat we daarvan moeten vinden. Vanuit Amsterdam deden we intensief mee aan de discussie, maar het uiteindelijke standpunt van de landelijke bond is wat ons betreft nog onvoldoende om de urgente risico’s door de opmars van de e-bike in onze stad adequaat aan te pakken.
Hieronder dus het standpunt van de afdeling Amsterdam over e-bikes.
Makkelijk en snel is aantrekkelijk, maar ook gevaarlijk en ongezond
Fietsen met een motor is aantrekkelijk en er komen steeds meer e-bikes, van allerlei soort. E-bikers gaan over het algemeen sneller dan fietsers op eigen kracht (oek-fietsers), en geregeld ook sneller dan toegestaan. Dat heeft gevolgen voor de veiligheid en het comfort van andere fietsers, van voetgangers en ook van de e-bikers zelf.
Waar de ruimte beperkt is, knelt dat hard, maar elders schuurt het ook. De paden in het Vondelpark bijvoorbeeld zijn ruim bemeten, maar ook daar zorgen de hogere snelheden van steeds meer e-bikes voor meer wrijving en risico’s. Oversteken en afslaan op drukke fietsroutes is daardoor een lastige en riskante onderneming geworden.
Vooral kwetsbare verkeersdeelnemers zoals ouderen, jonge en nieuwe fietsers voelen zich hierdoor minder prettig en veilig in het verkeer, opgejaagd zelfs. Zij, immers, hebben meer aandacht nodig voor het daadwerkelijk fietsen en kummem daardoor minder anticiperen op medeweggebruikers. Sommige fietsers geven daardoor het fietsen op.
Naast de hoge druk op straat heeft de opkomst van fietsen met een motor ook gevolgen voor de volksgezondheid. E-fietsen komt vaak in plaats van fietsen op eigen kracht, Minder fysieke inspanning is nadelig voor de gezondheid, en voor die van jongeren al helemaal. Op een e-bike ontwikkelen jongeren hun spieren en conditie minder.
Wat is een e-bike?
Een elektrische fiets (e-bike) is een voertuig met een elektromotor waarvoor de regels voor fietsen gelden ‒ op voorwaarde dat:
- De motor alleen trapondersteuning geeft en schijnbaar meetrappen niet volstaat om de motor te laten werken
- De trapondersteuning moet stoppen bij 25 km/uur
- De elektromotor heeft een maximum vermogen van 250 Watt
Voldoet een e-bike aan deze voorwaarden, dan hoeft hij niet te voldoen aan de regels die voor andere gemotoriseerde voertuigen gelden:
- Er geldt geen minimumleeftijd voor e-bikes. Voor snor- en bromfietsen is die 16 jaar, voor auto’s 18 jaar.
- Er is geen rijbewijs nodig. Voor alle andere voertuigen met een motor wel.
- Een aparte WA-verzekering is niet verplicht, in tegenstelling tot alle andere motorvoertuigen.
- De e-bike heeft geen kenteken, alle andere motorvoertuigen wel.
- Berijders hoeven geen helm op. Voor snor-, brom- en motor-fiets is een helm verplicht.
- Met de e-bike moet je op het verplichte fietspad en fiets/bromfietspad rijden, en mag je op onverplichte fietspaden rijden.
De voorwaarden waar e-bikes aan moeten voldoen, zijn te ruim
Het maximumvermogen van 250 Watt is fors hoger dan de 100 Watt van gemiddelde fietsers op eigen kracht.
De snelheid van 25 km/u (de limiet tot welke de motor mag ondersteunen) is flink hoger dan de 18 km/uur die fietsers op eigen kracht gemiddeld rijden.
Zulke ruime voorwaarden in combinatie met weinig (eigenlijk: geen) beperkingen maken e-bikes heel aantrekkelijk maar ook risicovol. Je kan makkelijk een hoge snelheid halen, maar een helm, WA-verzekering en kenteken zijn niet nodig.
En je mag (eigenlijk: moet) ook nog op het fietspad.
Wat ons betreft is dat een onzalige combinatie. Dat e-bikes makkelijk zijn op te voeren, maakt het probleem nog ernstiger.
Ons ideaal en de praktijk
Kenteken
Wat ons betreft hebben alle voertuigen met een motor, waaronder dus ook e-bikes, een kenteken, zodat eenvoudig en effectief gehandhaafd kan worden op snelheid, illegaliteit enz.
Situatie nu: een kentekenplicht voor e-bikes is er nog lang niet. De landelijke Fietsersbond is er (vooralsnog) op tegen, maar gaat daarover na een voorstel van de Ledenraad van juni 2026 wel verder in overleg. Het ministerie laat onderzoek doen naar een kentekenplicht.
Verplichte WA-verzekering
Wat ons betreft hebben alle voertuigen met een motor, dus ook e-bikes, een verplichte WA-verzekering, zodat als er onverhoopt iets misgaat de schade aan het slachtoffer verhaald kan worden.
Situatie nu: wij pleiten hiervoor. Misschien komt het samen met het kenteken.
E-bikers mogen minder dan OEK-fietsers
Wat ons betreft mogen voertuigen met een motor, dus ook e-bikes, geweerd worden op plekken waar OEK-fietsers wel zijn toegestaan. Zoals op wegen met fietspaden en een maximumsnelheid van 30 km/u: daar rijden alle voertuigen met een motor, waaronder e-bikes, wat ons betreft in principe op de rijbaan.
E-bike light
Wat ons betreft komt er voor kwetsbare fietsers een nieuw soort e-fiets (zoals ooit de snorfiets), met een hulpmotor van max. 100W tot max. 20 km/u. Deze mag op het fietspad, maar heeft wel een kenteken en verplichte WA-verzekering zoals alle andere voertuigen met een motor.
Snelheidsbegrenzer en motormanagement
Wat ons betreft worden e-bikes, en alle andere voertuigen met een motor, verplicht voorzien van deugdelijke middelen waarmee de snelheid begrensd kan worden en het motormanagement eenvoudig kan worden uitgelezen. Vergelijkbaar met wat verplicht is voor alle nieuwe auto’s in de EU.
Jongeren Op Eigen Kracht, minimumleeftijd voor e-bikes
Wat ons betreft fietsen jongeren op eigen kracht en komt er voor e-bikes een minimumleeftijd van 18 jaar. Middelbare scholieren die meer dan 15 km naar school moeten fietsen kunnen dispensatie krijgen om vanaf een lagere leeftijd op een e-bike te rijden.
Situatie nu: De landelijke fietsersbond is voor een minimumleeftijd van 12 jaar voor e-bikes. Als fatbikes een aparte categorie zouden worden, willen ze daarvoor een minimumleeftijd van 16 jaar.
Fatbike is een e-bike
Wij zijn ervan overtuigd dat er geen juridisch houdbaar onderscheid te maken is tussen fatbikes en andere e-bikes. Tal van onderzoeken wijzen dat uit. Aparte regels stellen voor fatbikes, dat klinkt stoer maar is juridisch slordig en discriminerend.
Leeftijdsgebonden helmplicht
Wij vinden het best verstandig om een helm te dragen op een e-bike, maar zijn niet voor een algemene helmplicht voor e-bikes.
Wij zijn wel voor een leeftijdsgebonden helmplicht voor e-bikes. Dit ter bescherming van de relatief kwetsbare hersenen van jongeren als er iets misgaat. Dat er iets misgaat kan jongeren die nog beperkt verkeersinzicht en vaardigheden hebben makkelijker gebeuren. Zeker met de hogere snelheid van e-bikes.
Een voordeel van een leeftijdsgebonden helmplicht is dat deze maatregel relatief snel kan worden ingevoerd en effectief te handhaven is. Bovendien zal een helm e-bikes minder populair maken onder jongeren. Dat zou een gunstige bijvangst zijn, want juist voor hen is OEK-fietsen veel gezonder.