Tijdens de OV-staking van 9 september varen er ook geen ponten over het IJ. De Fietsersbond begrijpt het doel van de staking. De gevolgen zijn echter ongelijk verdeeld. Wie thuis kan werken of een auto heeft, vindt vaak een alternatief. Wie op een vaste tijd op zijn werk of school moet zijn en afhankelijk is van de ponten over het IJ, heeft die luxe niet. Die afhankelijkheid is geen natuurgegeven: Amsterdam-Noord beschikt voor fietsers nauwelijks over vaste alternatieven voor de ponten.
Het stadsbestuur kiest er welbewust voor geen vervangend vervoer te organiseren, omdat het de staking niet wil breken. Ook blijft de IJtunnel gesloten voor fietsers. Als argument wordt verkeersveiligheid genoemd: bij de openstelling in 2019 gebeurden acht ongevallen en tegenwoordig zijn de snelheidsverschillen tussen fietsers groter.
Het is goed dat de gemeente de verkeersveiligheid serieus neemt. Toch is er iets vreemds aan de hand. Waarom kan de IJtunnel tijdens de staking niet voor fietsers worden opengesteld, terwijl deze maand tijdens de Dam tot Dam FietsClassic opnieuw duizenden fietsers door dezelfde tunnel rijden? Dat is natuurlijk een georganiseerde situatie, maar het laat wel zien dat fietsen door de IJtunnel met de nodige maatregelen mogelijk is. De vraag is daarmee of er de wil is om serieus te onderzoeken onder welke voorwaarden dat tijdens de staking ook veilig zou kunnen.
Blijft de tunnel dicht, dan zullen veel fietsers uitwijken naar de Schellingwouderbrug en Amsterdamsebrug. Is onderzocht hoeveel extra fietsverkeer daar wordt verwacht en of tijdelijke maatregelen nodig zijn om dat veilig af te wikkelen? Ook zal het autoverkeer toenemen. Is daarmee bij de verkeersafwikkeling rekening gehouden?
De staking legt daarmee vooral een structureel probleem bloot. De gemeente heeft Amsterdam-Noord voor fietsers te afhankelijk gemaakt van de ponten. Vallen die uit, dan resteert slechts één permanente fietsroute over het IJ, helemaal aan de oostkant van de stad.
Juist daarom zijn de geplande bruggen over het IJ meer dan mooie nieuwe fietsverbindingen. Ze zijn noodzakelijke schakels in een robuust fietsnetwerk dat niet meteen kwetsbaar wordt zodra de ponten uitvallen.